سنجش پایداری شهرهای کوچک در استان مازندران

قسمتی از متن پایان نامه :

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

‌از دهه 1970 میلادی به بعد، به دلیل شکست برنامه‌های توسعه‌ای و مکانیزم رخنه به پایین و معضلات ناشی از شهرنشینی و تمرکز شهری در جهان و بویژه در نظام شهرنشینی کشورهای جهان سوم و بروز مشکلاتی همچون مهاجرت، کمبود مسکن، بیکاری، آلودگی، حاشیه نشینی، تخریب روستاها و… توجه برنامه‌ریزان و سیاستگذاران به توسعه پایدار شهری، با تاکید بر سیاست های تقویت و توسعه شهرهای کوچک و میانی معطوف گردید (فنی.ز، و همکار، 1393) تا پاسخگوی معضلات فوق و ایجاد یک الگوی عادلانه در توسعه فضایی باشد. اگر‌‌ هدف از توسعه‌‌ کشور، توسعه‌ ‌‌همه مناطق خارج از شهرهای بزرگ بطور یکپارچه باشد، به طوریکه علاوه بر شهرها، تمام نواحی روستایی را در برگیرد، یکی از مهمترین کوشش ها تاکید بر شهرهای کوچک و تقویت آنها در راستای دستیابی به توسعه پایدار شهری و همچنین ایجاد تعادل در نطام اسکان و توسعه منطقه‌ای و محلی می باشد (فنی، ز. 12:1382 و فنی. ز.، 1375).  به این دلیل، طی دهه 1980 به بعد، یکی از وجوه مشخص سیاست های برنامه ریزی و عمران منطقه ای در کشور و اغلب کشورهای درحال توسعه، توجه و جهت گیری به نفع ایجاد و تقویت شهرهای کوچک بوده می باشد و از آن به عنوان رویکردی در فرایندهای تمرکززدایی شهری، ایجاد فرصت های شغلی جدید، کاهش مهاجرت روستائیان به شهرهای بزرگتر، خدمات رسانی به روستاها، توسعه پایدار منطقه ای و…یاد نموده اند (زنگنه، ی. و همکاران، 1392). از سوی دیگر کانون‌های کوچک شهری با توسعه متوازن و متناسب با شرایط محیطی خود، ضمن کاهش تفاوت های اقتصادی، اجتماعی درون منطقه ای، به تحقق عوامل و زمینه های توسعه پایدار می انجامند (رهنمایی و دیگران،1388، 15).

سکونتگاههای شهری کوچک پل ارتباطی بین شهرهای بزرگ، میانی و روستاهای پیرامونی خود قلمداد می شوند به طوری که با وجود این گره های مکانی ویژه، سرویس دهی از مراکز به پیرامون تسهیل می گردد اما با در نظر داشتن اینکه این نقاط می‌توانند برای سرویس دهی به انتقال خدمات به نواحی پیرامونی خود تأثیر بسیار فعال و حائز اهمیتی داشته باشند، عدم در نظر داشتن تأثیر میانی شهرهای کوچک و شناخت صحیح جایگاه و پایگاه این شهرها باعث شده می باشد که امروزه سرمایه گذاری های مربوط به آنها بسیار کم صورت پذیرد که این خود معضلات عدیده ای بویژه ناپایداری این سکونتگاهها را به دنبال داشته می باشد (فنی. ز، 1382؛ سیف الهی، م. و همکاران، 1387). در این راستا یکی از وجوه مشخص سیاست‌‌های برنامه‌ریزی در کشورهای جهان، گرایش مشخص و سیاست گذاری‌های آنها به نفع شهرهای ‌کوچک و متوسط می‌باشد. تصور عمومی‌ بر این می باشد که شهرهای بزرگ خارج از مقیاس اقتصادی بهینه رشد یافته‌اند و از آنجا که مکانیزمهای اقتصادی قادر به جلوگیری از رشد آنها نیستند، لزوماً سیاستهای خاصی را برای تشویق عدم تمرکز، تعادل فضایی و توسعه مراکز شهری کوچک پیش بینی می‌کنند(نظریان، 11:1386). در نظر داشتن تأثیر و جایگاه این سکونتگاههای شهری نیازمند اعمال تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی محلی از پایین به بالاست که می تواند در توسعه و تعادل ناحیه‌ای تأثیر بسزایی داشته باشد. به دلیل جایگاه قرارگیری سکونتگاههای شهری کوچک در سلسله مراتب شهری به عنوان حلقه‌های ارتباطی بین حوزه‌های روستایی و شهرهای بزرگ و متوسط، توازن و تعادل جمعیتی و اقتصادی‌ـ‌اجتماعی را در مقیاس منطقه‌ای و ملی تقویت می کند. لذا با تقویت  و پایدار کردن شهرهای کوچک دسترسی به امکانات شغلی، آموزشی و خدمات گوناگون در حوزه نفوذ موجب تحرک و توسعه اقتصادی- اجتماعی در ناحیه می گردد.

به این ترتیب، مساله کلی، بنیادی و مهم فرارو، اهمیت و تاثیر سطح پایداری سکونتگاههای کوچک شهری در سیاست تقویت شهرهای کوچک می باشد که بطور مسلم، علاوه بر ساختار داخلی آنها، می تواند مناسبات و شرایط محلی و منطقه ای را بهره مند ساخته و پیامدهای ژرف مثبتی در فرایند توسعه محلی-منطقه ای داشته باشد؛ موضوعی که تا به امروز کمتر مورد توجه پژوهشگران کشور قرار گرفته می باشد. در این راستا پژوهش حاضر ضمن تدقیق و مروری نقادانه بر دیدگاهها و نظریه های مرتبط با موضوع، به توصیف و تحلیل وضعیت و جایگاه مولفه های پایداری در شهرهای کوچک (برای نمونه در استان مازندران با بیشترین تعداد این گروه از نقاط نسبت به دیگر گروهها) و در نهایت بکارگیری مدل ها و تکنیک های مناسب برای جمع بندی و دست یابی به الگویی جامع و فراگیر برای توسعه پایدار همه شهرهای کوچک استان نیز پرداخته می باشد.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

  • شهرهای کوچک استان با در نظر داشتن ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و کالبدی از چه اندازه پایداری برخوردارند؟
  • در شرایط فعلی با در نظر داشتن شاخص های توسعه پایدار شهری، کدامیک از ابعاد از وضعیت بهتری در شهرهای کوچک استان برخوردار می باشد؟
  • برای رسیدن به پایداری کدامیک از ابعاد پایداری از وزن و اهمیت بیشتری برخوردارند؟
  • با اتخاذ چه الگویی می توان شهرهای کوچک استان را به سمت توسعه پایدار شهری هدایت نمود؟

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه